-
-
-
Francoren gidaritzapean, armadaren zati batek Errepublikaren aurkako altxamendua hasi zuen Afrikako Armadan. Kolpea azkar eta erabakigarri izatea zen helburua.
-
Altxamendua penintsulako hainbat garniziotara hedatu zen. Kolpeak ez zuenez estatu osoa berehala kontrolatu, egoera Gerra Zibil bihurtu zen.
-
-
Gerra betean, Errepublikako Gorteek Eusko Autonomia Estatutua onartu zuten Valentzian. Praktikan Bizkaian aplikatu zen, eta euskal autogobernu modernoa ahalbidetu zuen.
-
Jose Antonio Agirre lehendakari izendatu zuten, eta Eusko Jaurlaritzak administrazio propioa eta Euzko
Gudarostea antolatu zituen, Errepublikari leial. -
Francok Falangea eta Karlistak alderdi bakarrean batu zituen (FET-JONS), bere aginte politiko osoa sendotuz eta barne-dizidentziak ezabatuz.
-
Asturiasen erorketarekin, Errepublikak iparraldeko
industria-gunea galdu zuen. Horrek Francori abantaila ekonomiko eta militar handia
eman zion. -
Euskal lurraldea galdu ondoren, Jaurlaritza erbestean jarraitzera behartu zuten, lehenik Katalunian eta gero
atzerrian. -
Frankismoaren lehen Oinarrizko Legea izan zen. Lan-harremanak estatuaren kontrolpean jarri zituen, grebak debekatuz eta nazional-sindikalismoa ezarriz.
-
Adierazpen-askatasuna deuseztatu zuen legea izan zen, prentsa eta propaganda estatuaren kontrol zorrotzean utziz.
-
-
Errepublikaren aldekoak zigortzeko atzeraeraginezko legea izan zen. Ondasun-konfiskazioak eta kartzela zigorrak justifikatu zituen.
-
-
-
-
Industria estrategikoak babesteko eta estatuaren esku-hartzea justifikatzeko legea izan zen, autarkiaren testuinguruan.
-
Erregimenaren etsai ideologikoak kriminalizatzeko legea izan zen, errepresio politikoa areagotuz.
-
Alemaniarekin aliantza aztertu zuten, baina Espainia ez zen gerran sartu.
-
Boluntario espainiarrak SESBen aurka bidali ziren, antikomunismoaren erakusgarri.
-
Oposizio politikoa zigortzeko tresna juridiko nagusietako bat izan zen.
-
Espainiak formalki gerran ez sartzea erabaki zuen, baina Ardatzarekiko hurbiltasuna erakutsi zuen.
-
Industria Institutu Nazionala sortu zen, estatuaren industria-politika bideratzeko.
-
Gorte frankistak sortu zituen, botere errealik
gabe. -
-
Aliatuen garaipena ikusita, Espainiak urruntze diplomatikoa hasi zuen.
-
-
Juan Borboikoak Frankismoaren amaiera eta
monarkia parlamentarioa proposatu zituen. -
Erbestean zeuden euskal indar politikoen arteko
akordioa, frankismoaren aurka. -
Itxuraz eskubideak aitortzen zituen, baina
estatuaren kontrolpean. -
Erregimenaren erabakiak legitimatzeko tresna
-
-
-
Lege honen bidez, Francok Espainia formalki monarkia zela aldarrikatu zuen, baina estatuburu izaten jarraitu zuen bizi arte. Helburua erregimenari
egonkortasun instituzionala ematea zen, bai barrura begira, bai nazioartean itxura “iraunkorragoa” eskaintzeko. Lege honek trantsizio kontrolatu baten ideia zabaltzen hasi zuen, nahiz eta praktikan diktadura sendotu. -
Gerra Hotzaren testuinguruan, Mendebaldeko
potentziek lehentasuna antikomunismoari eman zioten. Horrek Frankismoaren balio
estrategikoa handitu zuen, eta NBEk Espainiaren aurkako gaitzespena bertan behera utzi
zuen. Une honetatik aurrera, erregimenaren nazioarteko berrintegrazioa abian jarri zen. -
-
-
Espainiako Estatuaren eta Vatikanoaren arteko akordioak Eliza Katolikoari pribilegio handiak aitortu zizkion (hezkuntzan, moral publikoan, finantzaketan). Trukean, Elizak Frankismoari zilegitasun morala eman zion. Nazional-katolizismoa erregimenaren zutabe nagusi gisa sendotu zen.
-
AEBekin sinatutako akordio militar eta ekonomikoek Espainiaren isolamenduaren amaiera ekarri zuten. Base militarrak ezarri ziren Espainian, eta trukean laguntza ekonomikoa eta nazioarteko aitortza jaso zen. Frankismoa Mendebaldeko blokean integratu zen, antikomunismoaren truke.
-
Nazioarteko erakunde nagusietan onartua izateak Frankismoaren normalizazio diplomatikoa berretsi zuen.
Erregimenak, bere izaera autoritarioa mantenduta ere, nazioarteko sisteman tokia lortu zuen. -
1956an erbestean egindako euskal erakundeen bilkura izan zen. Helburua frankismoaren aurkako estrategia politikoa koordinatzea izan zen,
erbestearekin eta nazioarteko babesaren bilaketarekin lotuta. Biltzar honetan EAJren
barruan lehen hausturak eman ziren, komunistak Eusko Jaurlaritzatik kanporatu eta euskal zein espainiar indar politikoen banaketa hasi zen, azkeneko hauek ez baitzuten autonomia-
estatutuaren defentsa aldarrikatu -
-
- urtean, Parisen, EAJ eta monarkikoen arteko hitzarmena. Bi indar politiko hauek indarrak batu zituzten monarkia demokratikoaren aldeko defentsa aitortzeko. Hitzarmen honek EAJ eta indar errepublikazaleen arteko behin-betiko haustura ekarri zuen. Honek egoera berri bati hasiera eman zion erbesteko oposizioan.
-
Lege honek Frankismoaren oinarri ideologikoak finkatu zituen: Espainiaren batasuna, katolizismoa, antikomunismoa eta Caudilloaren agintea. Erregimenaren nortasun politikoa berriro definitu zuen aldaketa ekonomikoen aurrean.
-
Autarkiaren amaiera ekarri zuen politika ekonomiko berria izan zen. Ekonomia irekitzea, inflazioa kontrolatzea eta atzerriko kapitala erakartzea izan ziren helburu nagusiak. Plan honek Espainiaren garapen ekonomikoaren hasiera markatu zuen.
-
EKINen ondorengo zuzena izan zen erakunde politiko-militarra sortu zen. Frankismoaren aurkako borroka armatua eta independentismoa uztartu zituen, eta oposizioaren fase berri baten hasiera adierazi zuen.
-
Frankismoaren azken Oinarrizko Legea izan zen.
Estatuaren egitura politikoa berrantolatu zuen, Francoren ondorengotza prestatzeko eta erregimenaren jarraipena bermatzeko helburuz.