ll MUNDU GERRA

  • Period: to

    Baretze politikaren porrota

    Baretze politikaren porrota Bigarren Mundu Gerraren aurreko Europako diplomaziaren porrota izan zen. Politika honek Alemania nazia lasaitzea zuen helburu, lurralde-kontzesioak onartuz gerra saihesteko. Horren adibide nagusia Municheko Konferentzia izan zen, non Britainia Handiak eta Frantziak Hitlerri Sudeteak eman zizkioten.
  • Alemania Polonia inbaditu eta okupatu

    Alemania Polonia inbaditu eta okupatu

    Eraso horrekin Poloniaren inbasioa hasi zen, eta handik gutxira Alemania Polonia osoa okupatu zuen, Sobietar Batasunarekin adostutako banaketaren ondoren. Gertaera honek Bigarren Mundu Gerraren hasiera ekarri zuen.
  • Period: to

    Alemaniaren ofentsiba

    Alemaniak gerra azkarra (Blitzkrieg) erabili zuen: tankeak, hegazkinak eta infanteria koordinatuta, etsaia azkar garaitzeko.
    Ofentsiba honekin Polonia, Danimarka, Norvegia, Herbehereak, Belgika eta Frantzia konkistatu zituen, Europan nagusitasuna lortuz lehen urteetan.
  • Aliatuek gerra deklaratu Alemaniari

    Aliatuek gerra deklaratu Alemaniari

    Egun horretan, Britainia Handiak eta Frantziak gerra deklaratu zioten Alemaniari, eta horrela Bigarren Mundu Gerra ofizialki hasi zen Europan.
  • Alemaniak Dinamarka, Norvegia eta Herbeherak erasotzen fitu

    Alemaniak Dinamarka, Norvegia eta Herbeherak erasotzen fitu

    Alemaniak Danimarka, Norvegia eta Herbehereak erasotzen jarraitu zuen 1940an, Bigarren Mundu Gerrako bere ofentsiba orokorraren barruan. Eraso hauei esker, Alemaniak Europa iparraldeko eta mendebaldeko lurralde garrantzitsuak okupatu zituen, bere nagusitasun militarra sendotuz.
  • Alemania Frantzia-Paris okupatu eta Aslazia eta Lorena anexionatu zituen

    Alemania Frantzia-Paris okupatu eta Aslazia eta Lorena anexionatu zituen

    1940an, Alemaniak Frantzia azkar garaitu zuen bere eraso azkarra (Blitzkrieg) erabiliz. Alemaniako armadak Belgika eta Herbehereetatik sartu ziren, Frantziako defentsa nagusia saihestuz (Maginot lerroa). Gertaera hauek Frantziaren porrota eta Alemaniaren nagusitasuna Mendebaldeko Europan adierazi zuten.
  • Italia (Alemaniaren laguntzaz) Afrikako iparraldea, Jugoslavia eta Grezia konkistatu zituzten.

    Italia (Alemaniaren laguntzaz) Afrikako iparraldea, Jugoslavia eta Grezia konkistatu zituzten.

    Italia hasieran bakarrik saiatu zen gerra zabaltzen, baina porrotak izan zituen, eta Alemaniaren laguntza jaso zuen. Afrikako iparraldean, Alemaniaren Afrikako Korpsarekin batera lurraldeak kontrolatu zituzten, eta Balkanetan, Grezia eta Jugoslavia 1941ean azkar okupatu zituzten.
  • Erresuma Batuak eutsi egin zion alemaniarrek herrialdea inbaditzeko ahaleginari.

    Erresuma Batuak eutsi egin zion alemaniarrek herrialdea inbaditzeko ahaleginari.

    Alemaniak Blitzkrieg-a airean (Battle of Britain) saiatu zen, hegazkin eta bonbak erabiliz, baina Britainiako aire indarrak (RAF) eta biztanleriaren erresistentziak eragotzi zuten inbasioa. Horrek Alemaniaren lehen porrota Mendebaldean ekarri zuen.
  • SESBek bat egin zuen aliatuekin

    SESBek bat egin zuen aliatuekin

    Sobietar Batasuna (SESB) aliatuekin batu zen 1941ko ekainaren 22an, Alemaniak Operación Barbarroja abiarazi ondoren. Eraso horrek SESB Alemaniaren aurkako aliatuen aldeko frontean sartzea ekarri zuen, Bigarren Mundu Gerrako aurkako borrokan.
  • Alemaniak Sobietar Batasunari eraso egin zion.

    Alemaniak Sobietar Batasunari eraso egin zion.

    Alemaniak Sobietar Batasunari eraso egin zion 1941ko ekainaren 22an, Operación Barbarroja izenez ezagutzen den ekintzaren bidez. Eraso honek Sobietar Batasuna aliatuen aldeko frontean sartu zuen eta Bigarren Mundu Gerran Etxe Bataren eta Alemaniaren aurkako borrokaren hasiera markatu zuen.
  • Period: to

    Egonkortze garaia

    Egonkortze garaia Bigarren Mundu Gerran 1942ko urriaren 23tik 1943ko otsailaren 2ra bitartekoa izan zen. Garai honetan, Aliatuek El Alameineko guduan Afrikako iparraldean Alemaniaren aurrerapena geldiarazi zuten eta Stalingradeko guduan Alemaniak porrot handia jasan zuen Sobietar Batasunaren aurka. Horrela, Ejearen aurrerapena geldiarazi eta Aliatuek kontragolpeak prestatzen hasi ziren.
  • Japoniak Estatu Batuen aurkako erasoa egin zuen Pearl Harborren.

    Japoniak Estatu Batuen aurkako erasoa egin zuen Pearl Harborren.

    Japoniak Estatu Batuen aurkako erasoa egin zuen 1941ko abenduaren 7an, Pearl Harbor-n. Eraso honek AEBak Bigarren Mundu Gerrara sartu zituen eta Pazifikoko frontea ireki zuen Japonia eta aliatuek artean.
  • Estatu Batuak gerran sartu ziren.

    Estatu Batuak gerran sartu ziren.

    Estatu Batuak gerran sartu ziren 1941eko abenduaren 8an, Japoniak Pearl Harbor erasotu eta hurrengo egunean. Egun horretan, AEBek gerra deklaratu zioten Japoniari, eta handik gutxira Alemaniak eta Italiak AEBen aurka gerra deklaratu zuten, Bigarren Mundu Gerran AEBen parte-hartzea hasiz.
  • Estatubatuarrek geldiarazi egin zuten japoniarrek Ozeano Barean izandako hedapena

    Estatubatuarrek geldiarazi egin zuten japoniarrek Ozeano Barean izandako hedapena

    Estatu Batuarrek geldiarazi zuten japoniarren hedapena 1942ko ekainaren 4–7an, Midwayko Guduan. Japoniak uharte estrategikoak hartzeko saiatu zen, baina AEBen armadak erasoa atzera bultzatu zuen, Japonia geldiarazi eta Pazifikoko aurrea galduz.
  • Britainiarrek alemaniarrak garaitu zituzten Afrikako iparraldean

    Britainiarrek alemaniarrak garaitu zituzten Afrikako iparraldean

    Britainiarrek alemaniarrak garaitu zituzten Afrikako iparraldean 1942ko urrian, El Alameingo Gudua-n. Gudu honetan, Britainiar Inperioaren armadek, Montgomery jeneralaren agindupean, Rommel buru zuen Afrikako Korps alemaniarra garaitu zuten. Garaipen honek Ejearen aurrerapena gelditu zuen Afrikako iparraldean eta Aliatuei ekimena hartzeko aukera eman zien, ondoren lurraldea berreskuratzen hasteko.
  • Stalingraden garaipena lortu ondoren, sobietarrek erasora jo zuten

    Stalingraden garaipena lortu ondoren, sobietarrek erasora jo zuten

    Stalingraden garaipena lortu ondoren (1943ko otsailaren 2an), Sobietar Batasunak erasora jo zuen Alemaniaren aurka. Porrot honek Alemaniaren aurkako kontraeraso orokorra hasi zuen Ekialdeko Frontean, eta Sobietar Batasunak Territorioak berreskuratzen hasi ziren Bigarren Mundu Gerran.
  • Period: to

    Aliatuen erasoak

    Aliatuen erasoak Bigarren Mundu Gerran 1943tik aurrera hasi ziren. Stalingradeko garaipenaren ondoren, aliatuek Ekialdeko Europan sobietarren aurrerapena, Afrikako iparraldea eta Italia, eta 1944ko Normandiako lehorreratzea uztartu zituzten. Eraso horiek Alemaniaren atzerakada eta, azkenean, 1945ean bere porrota ekarri zuten.
  • Italia errenditu eta Mussoliniren fusilamendua

    Italia errenditu eta Mussoliniren fusilamendua

    Italia kapitulatu zuen 1943ko irailaren 8an, Aliatuek iparraldeko lurraldeak konkistatu ondoren. Horren ondoren, Benito Mussolini atxilotu eta 1945eko apirilaren 28an fusilatu zuten, herrialdearen kolapso politikoaren eta gerra egoeraren ondorioz. Gertaera horrek Italiako Erregimen Fascista amaitu eta herrialdea Aliatuekin elkartzea erraztu zuen.
  • Aliatuek Normandiako lehorreratzea egin zuten, eta hor hasi zen Europaren askapena

    Aliatuek Normandiako lehorreratzea egin zuten, eta hor hasi zen Europaren askapena

    Eraso honetan, AEB, Britainia Handia eta Kanada bezalako indar aliatuek Normandiako kostaldeko plajetan lehorreratu ziren, Alemaniaren defentsak hausteko eta Frantziako lurretan aurrera egiteko. Lehorreratze honek Europaren askapena hasteko bidea ireki zuen, Alemaniaren okupazioa atzera bultzatzen hasi zen eta Bigarren Mundu Gerrako Mendebaldeko frontea martxan jarri zuen. Horrek Paris askatzea eta, azkenik, Alemaniaren porrota ekarri zuen.
  • Aliatuek Paris askatu

    Aliatuek Paris askatu

    Aliatuek Paris askatu zuten 1944ko abuztuaren 25ean, Alemaniaren hiriburua okupatuta egon ondoren. Liberazioa Frantziako erresistentziaren laguntzarekin eta Aliatuen tropen aurrerapen militarrarekin gertatu zen. Ekintza honek Paris berriro Frantziaren esku uztea eta Alemaniaren atzerakada Mendebaldeko Europan markatu zuen, Bigarren Mundu Gerrako azken faseetan.
  • Errusiarrek Berlin setiatu

    Errusiarrek Berlin setiatu

    Errusiarrek (Sobietar Batasunak) Berlin setiatu zuten 1945eko apirilean, Berlingo Gudua-n. Armada Gorriak hiria inguratu eta borroka gogorrak izan ziren kalez kale. Setioak Hitlerren suizidioa eta, handik gutxira, Alemaniaren kapitulazioa ekarri zituen, Bigarren Mundu Gerra Europan amaituz.
  • Hitlerrek bere burua hil zuen

    Hitlerrek bere burua hil zuen

    Hitlerrek bere burua hil zuen 1945eko apirilaren 30ean, Berlinen, Alemaniaren porrota saihestezina zela ikusita. Adolf Hitler-ren suizidioak Erregimen Naziaren amaiera hurbila adierazi zuen Bigarren Mundu Gerran.
  • Errusiarrak Berlinen sartu eta bereganatu

    Errusiarrak Berlinen sartu eta bereganatu

    Setio gogor eta kalez-kaleko borroken ondoren, Hitlerrek suizidioa egin zuen apirilaren 30ean, eta Sobietarrek Alemaniaren hiriburua kontrolpean hartu zuten. Ekintza honek Alemaniaren kapitulazioa eta Bigarren Mundu Gerra Europan amaitzea ekarri zuen, eta Sobietar Batasunak Europa Ekialdeko eremuetan bere eragina sendotu zuen.
  • Alemaniak kapitulatu zuen.

    Alemaniak kapitulatu zuen.

    Alemaniak kapitulatu zuen 1945eko maiatzaren 7an, eta maiatzaren 8an indarrean sartu zen kapitulazioa Europan. Gertaera honek Bigarren Mundu Gerra Europan amaitu zuen, Alemaniak baldintzarik gabe amore eman zuenean Alemaniaren kapitulazioa sinatuz.
  • Period: to

    bakearen antolakuntza

    Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren, bakearen antolakuntza helburu nagusia gerra saihestea eta nazioarteko lankidetza sustatzea izan zen. Horretarako sortu zen Nazio Batuen Erakundea (NBE), 1945eko urrian. NBEk Segurtasun Kontseilu, Batzar Orokorra eta nazioarteko agentziak ezarri zituen, gatazkak bideratzeko eta herrialdeen arteko elkarlana bultzatzeko. Bakearen antolakuntzak, halaber, nazioarteko legeak, giza eskubideak eta ekonomia-lankidetza sustatzeko mekanismoak ere bultzatu zituen.
  • Estatu Batuek bonba atomikoa bota zuten Hiroshiman eta Nagasakin

    Estatu Batuek bonba atomikoa bota zuten Hiroshiman eta Nagasakin

    Estatu Batuek bonba atomikoa bota zuten Hiroshiman 1945eko abuztuaren 6an eta Nagasakin 1945eko abuztuaren 9an. Eraso hauek Japoniaren aurkako presio militarraren parte izan ziren, eta herrialdearen kapitulazioa bizkortu zuten. Bonba atomikoek hiriak suntsitu eta milaka pertsona hil zituzten, eta horrek Bigarren Mundu Gerra Pazifikoan amaitzea ekarri zuen.
  • Japoniak kapitulatu zuen

    Japoniak kapitulatu zuen

    Japoniak kapitulatu zuen 1945eko irailaren 2an, Japoniaren kapitulazioa sinatuz. Erabakia, Hiroshima eta Nagasakiren aurkako bonba atomikoen ondoren eta Sobietar Batasunak Japoniari gerra deklaratu ostean hartu zuen. Kapitulazioa baldintzarik gabea izan zen, eta AEBetako USS Missouri ontzian sinatu zen. Gertaera honek Bigarren Mundu Gerraren amaiera ofiziala ekarri zuen mundu osoan.
  • Bigarren Mundu Gerra amaitu zuen

    Bigarren Mundu Gerra amaitu zuen

    Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren, munduak Nazio Batuen Erakundea (NBE) sortzea eta nazioarteko bakea eta segurtasuna sustatzeko mekanismoak ezartzea lortu zuen. Herrialdeak berreraiki ziren, Europa eta Asia berrantolatu ziren, eta gerra osteko bakea eta lankidetza nazioartekoak bilatzeko lehen pausoak eman ziren.